Real Info World
Home loan-बहुतेक लोक नवीन घर खरेदी करण्यासाठी Home loan पर्याय निवडतात. गृहकर्जासाठी अर्ज करताना व्याजदर हा महत्वाचा मुद्दा असतो. कर्ज देणारे दोन व्याजदर देतात: स्थिर आणि फ्लोटिंग दर. अर्जदारांना अनेकदा कोणता व्याजदर सर्वोत्तम आहे याबद्दल माहिती नसते. जर तुम्ही कर्ज घेण्याचा विचार करत असाल, तर तुमच्यासाठी कोणता व्याजदर योग्य आहे ते शोधूया.
फ्लोटिंग रेट म्हणजे काय?
Home Loan- What is floating rate?
फ्लोटिंग रेट म्हणजे असा व्याजदर जो निश्चित (fixed) नसून बाजारातील परिस्थितीनुसार वेळोवेळी बदलत राहतो. हा दर सहसा बँकेच्या बेंचमार्क रेटवर (जसे रेपो रेट) अवलंबून असतो, त्यामुळे जेव्हा बाजारातील व्याजदर वाढतात तेव्हा फ्लोटिंग रेटही वाढतो आणि कर्जाची EMI वाढण्याची शक्यता असते, तसेच दर कमी झाल्यास EMI कमी होऊ शकतो . त्यामुळे फ्लोटिंग रेटमध्ये काही प्रमाणात अनिश्चितता असली तरी दीर्घकालीन कर्जासाठी तो कधी कधी फायदेशीरही ठरतो.
फ्लोटिंग रेट कसा काम करतो?
फ्लोटिंग रेट कसा काम करतो हे समजून घेण्यासाठी असे लक्षात घ्या की हा व्याजदर स्थिर नसून बाजारातील बदलांवर अवलंबून असतो. बँका सहसा फ्लोटिंग रेट ठरवताना एक बेंचमार्क रेट (जसे RBI चा रेपो रेट) घेतात आणि त्यावर स्वतःचा काही मार्जिन जोडतात. उदाहरणार्थ, जर रेपो रेट वाढला तर बँकेचे व्याजदर वाढतो, ज्यामुळे तुमच्या कर्जाचा EMI वाढू शकतो किंवा कर्जाचा कालावधी वाढवला जाऊ शकतो. त्याचप्रमाणे, जर रेपो रेट कमी झाला तर व्याजदर कमी होतो आणि EMI कमी होऊ शकतो. हा बदल ठराविक कालावधीनंतर (जसे 3 महिने किंवा 6 महिने) लागू केला जातो. त्यामुळे फ्लोटिंग रेटमध्ये व्याजदर बाजारानुसार बदलत राहतो आणि कर्जदारावर त्याचा थेट परिणाम होतो.
फ्लोटिंग रेटचे फायदे काय आहेत :
Advantages of floating rate for Home loan:
फ्लोटिंग रेट (Floating Rate) कर्ज घेणाऱ्यांसाठी अनेक बाबतीत फायदेशीर ठरू शकतो:
1. बाजारातील व्याजदर कमी झाले की तुमचा कर्जाचा व्याजदरही कमी होतो, त्यामुळे EMI कमी होऊ शकते.
2. होम लोनसारख्या दीर्घकालीन कर्जांमध्ये कालांतराने व्याजदर कमी होण्याची शक्यता असल्यामुळे फ्लोटिंग रेट फायदेशीर ठरतो.
3.फिक्स्ड रेटच्या तुलनेत सुरुवातीला फ्लोटिंग रेट सहसा कमीच असतो.
4.बहुतेक बँका फ्लोटिंग रेट कर्जावर प्रीपेमेंट (आधी परतफेड) केल्यास अतिरिक्त शुल्क घेत नाहीत.
5.हा दर बाजारातील बदलांनुसार समायोजित होत असल्यामुळे या व्यवहारामध्ये पारदर्शकता राहते.
फ्लोटिंग रेट योग्य परिस्थितीत अधिक फायदेशीर ठरू शकतो, विशेषतः जेव्हा व्याजदर कमी होण्याची शक्यता असते.
फ्लोटिंग रेटचे तोटे:
Disadvantage of floating rate for Home loan:
फ्लोटिंग रेट (Floating Rate) जरी काही बाबतीत फायदेशीर असला तरी त्याचे काही तोटेही आहेत:
1.व्याजदर बदलत असल्यामुळे EMI कधी वाढू शकतो तर कधी कमी होऊ शकतो , त्यामुळे आर्थिक नियोजन करणे कठीण होते.
2. बाजारातील दर वाढल्यास तुमचा व्याजदरही वाढतो, त्यामुळे EMI वाढून बजेटवर ताण येऊ शकतो. याचा परिणाम तुमच्या रोजच्या जीवनावर होतो.
3.वारंवार व्याजदर वाढल्यास एकूण कर्जावर अधिक व्याज भरावे लागू शकते. हे त्रासदायी होऊ शकते.
4.कधी कधी EMI न वाढवता बँक कर्जाचा कालावधी वाढवते, त्यामुळे कर्ज फेडायला जास्त वेळ लागतो.
5.बाजारातील बदल आणि व्याजदर यावर लक्ष ठेवणे आवश्यक असते, जे सर्वांसाठी सोपे नसते.
फ्लोटिंग रेटमध्ये लवचिकता असली तरी त्यात जोखीमही असते. त्यामुळे कर्ज घेण्यापूर्वी आपल्या आर्थिक परिस्थितीचा विचार करणे महत्त्वाचे आहे.
स्थिर दर (Fixed Rate) म्हणजे काय?
Home loan-What is fixed rete?
स्थिर दर म्हणजे असा व्याजदर जो कर्जाच्या संपूर्ण कालावधीत बदलत नाही. म्हणजेच, एकदा बँकेने व्याजदर निश्चित केला की तो दर कर्ज फिटेपर्यंत तसाच राहतो. त्यामुळे तुमचा (हप्ता) देखील सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत समान राहतो . बाजारातील व्याजदर वाढले किंवा कमी झाले तरी त्याचा तुमच्या कर्जावर कोणताही परिणाम होत नाही.
स्थिर दर कसा काम करतो?
स्थिर दर (Fixed Rate) कसा काम करतो हे समजून घेण्यासाठी असे लक्षात घ्या की कर्ज घेताना बँक एक ठराविक व्याजदर निश्चित करते आणि तो संपूर्ण कर्ज कालावधीत बदलत नाही. उदाहरणार्थ, तुम्ही होम लोन घेताना 8% स्थिर व्याजदर निश्चित झाला, तर तो दर कर्ज फेडेपर्यंत कायम राहील. त्यामुळे तुमचा EMI सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत सारखाच राहतो आणि बाजारातील व्याजदर वाढले किंवा कमी झाले तरी त्याचा तुमच्यावर परिणाम होत नाही. यामुळे आर्थिक नियोजन करणे सोपे होते, कारण तुम्हाला दर महिन्याला किती रक्कम भरायची आहे हे आधीपासून माहिती असते.
स्थिर दर (Fixed Rate) चे फायदे:
Advantages of fixed rate for Home loan:
स्थिर दर कर्ज घेणाऱ्यांसाठी अनेक बाबतीत सुरक्षित आणि सोयीस्कर ठरतो:
1.व्याजदर बदलत नसल्यामुळे संपूर्ण कालावधीत EMI एकसारखा राहतो , त्यामुळे बजेट प्लॅनिंग सोपे होते.
2.व्याजदर वाढले तरी तुमच्या कर्जावर त्याचा काहीही परिणाम होत नाही.
3. दर महिन्याचा खर्च निश्चित असल्यामुळे आर्थिक ताण कमी होतो.
4.फ्लोटिंग रेट च्या तुलनेत अनिश्चितता कमी असल्यामुळे हा एक सुरक्षित पर्याय मानला जातो.
5.भविष्यातील खर्च आणि बचत याचे नियोजन सहज करता येते.
स्थिर दर हा सुरक्षित आणि स्थिर पर्याय आहे, विशेषतः ज्यांना निश्चित EMI आणि कमी जोखीम हवी आहे त्यांच्यासाठी हा योग्य निर्णय असेल.
स्थिर दर (Fixed Rate) चे तोटे:
Disadvantage of fixed rate for Home loan:
स्थिर दर जरी सुरक्षित वाटत असला तरी त्याचे काही मर्यादा आणि तोटेही आहेत:
1.फ्लोटिंग रेटच्या तुलनेत स्थिर दर सुरुवातीला जास्त असतो.
2.बाजारातील व्याजदर कमी झाले तरी तुमचा दर तसाच राहतो, त्यामुळे EMI कमी होत नाही.
3.काही बँका स्थिर दर कर्जावर आगाऊ परतफेड (prepayment) केल्यास अतिरिक्त शुल्क घेतात.
4.एकदा दर निश्चित झाला की त्यात बदल करण्याची संधी भेटत नाही.
जर भविष्यात व्याजदर कमी झाले, तर तुम्ही जास्त व्याज भरत राहता.
स्थिर दर सुरक्षित असला तरी त्यात लवचिकता कमी असते आणि काही वेळा जास्त खर्चही येऊ शकतो. त्यामुळे निर्णय घेण्यापूर्वी सर्व बाजू विचारात घेणे आवश्यक आहे.
फ्लोटिंग दर आणि स्थिर दर या दोन्ही प्रकारच्या व्याजदरांमध्ये Home loan आपापले फायदे आणि तोटे आहेत, त्यामुळे कोणता पर्याय योग्य आहे हे व्यक्तीच्या आर्थिक परिस्थितीवर आणि जोखीम स्वीकारण्याच्या क्षमतेवर अवलंबून असते. फ्लोटिंग दरात व्याजदर बाजारानुसार बदलत असल्यामुळे दर कमी झाल्यास फायदा मिळतो, पण वाढल्यास EMI वाढण्याची शक्यता असते. दुसरीकडे, स्थिर दरामध्ये EMI कायम एकसारखाच असतो आणि त्यात अनिश्चितता नसते, पण बाजारातील दर कमी झाल्यास त्याचा फायदा मिळत नाही. त्यामुळे ज्यांना स्थिरता आणि सुरक्षितता हवी आहे त्यांनी स्थिर दर निवडावा, तर ज्यांना थोडी जोखीम पत्करून भविष्यातील कमी व्याजदरात फायदा घ्यायचा आहे त्यांनी फ्लोटिंग दर निवडणे योग्य ठरते For Home loan.
