AI (Artificial Intelligence) – मागच्या काही दिवसांमध्ये AI मुळे हजारो लोकांच्या नोकऱ्या जात आहेत असं दिसून आलं आहे. पण हे खरं आहे का? आणि असेल तर यामागची कारण काय असावीत हे समजून घेणं महत्वाचं आहे.
खरं तर AI (Artificial intelligence ) मुळे संपूर्ण जगात खूप मोठमोठे बदल घडत आहेत. या बदलामुळे काही प्रमाणात रोजगार कमी होत आहेत तर काही प्रमाणात नवीन रोजगार निर्माण सुद्धा होत आहेत. याचाच अर्थ AI (Artificial Intelligence) मुळे काम करण्याची पद्धत बदलत आहे.

AI (Artificial Intelligence):
1.ArtificiaL Intelligence (AI) म्हणजे नेमक काय?
AI (Artificial Intelligence) हे एक प्रकारचे तंत्रज्ञान आहे. हे तत्रज्ञान आपण वापरत असलेले मशीन म्हणजेच कॉम्पुटर, मोबाईल इत्यादी.. यासारख्या मशीनला मानवी बुद्धिमतेसारखी काम करण्याची क्षमता पुरविण्याचं काम करत.साध्या भाषेत सांगायचे झाल्यास, AI म्हणजे मशीनला “हुशार” बनवण्याची प्रक्रिया. यामध्ये मशीन लर्निंग संगणकाला शिकवते , ऑटोमेशन त्याला कृती करायला सांगते आणि ॲनालिसिस त्याला समज देते यांचा वापर करून संगणक स्वतः निर्णय घेऊ शकतो, जे पूर्वी शक्य नव्हते.
उदाहरणार्थ, आपण मोबाईल मध्ये वापरत असलेले voice assistant, recommendation systems (जसे YouTube किंवा Amazon वर दिसणारे सुचवलेले व्हिडिओ/प्रॉडक्ट्स), self-driving cars आणि चेहरा ओळखण्याची प्रणाली हे सर्व AI चेच भाग आहेत. AI चा वापर आरोग्य, शिक्षण, शेती, बँकिंग, उद्योग, आणि सुरक्षा अशा अनेक क्षेत्रांमध्ये झपाट्याने वाढत आहे. त्यामुळे AI ही केवळ तंत्रज्ञान नसून भविष्यातील जीवनशैली बदलणारी एक क्रांती मानली जाते.
2. AI मुळे हजारो नोकऱ्या का गेल्या हे समजून घ्या :
हजारोमध्ये जो काही आकडा आहे तो वेगवेगळ्या कंपन्याच्या layoff (layoff म्हणजे कर्मचाऱ्यांना काही मर्यादेपूर्त किंवा कायमस्वरूपी कामावरून काढून टाकणे आणि असं कंपनीच्या परिस्थितीमुळे केले जाते त्यामध्ये कामगारांच्या कामगिरीचा संबंध नसतो.)चा एकत्रित परिणाम आहे. तसेच, कामाच्या पद्धतीत झालेला बदल (जसे remote work आणि gig economy) देखील एक कारण आहे. कंपन्या आता कायमस्वरूपी कर्मचारी ठेवण्याऐवजी प्रोजेक्ट-आधारित काम देण्यावर भर देतात. यामुळे स्थिर नोकऱ्यांचे प्रमाण कमी होत आहे. सगळा layoff फक्त AI मुळेच झाला असे नाही, त्यासाठी कंपन्याची दुसरी कारणेही असू शकतात.
3. AI मुळे कोणत्या प्रकारच्या नोकऱ्या धोक्यात आल्या आहेत :
AI मुळे काही ठरावीकच नोकऱ्या धोक्यात आलेल्या आहेत त्यामध्ये repeat आणि एकच routine असलेल्या कामांचा समावेश आहे. उदाहरण घ्यायचं झालं तर Data entry, customer support आणि manufacturing सारख्या कामांमध्ये automation मोठ्या प्रमाणात वाढले आहे.
4. AI मुळे उपलब्ध होणाऱ्या नवीन संधी आणि नोकऱ्या:
AI मुळे फक्त नोकऱ्या कमी होत नाहीत तर नवीन नोकऱ्या तयारही होत आहेत. AI (Artificial Intelligence) engineer, data scientist, cybersecurity expert आणि prompt engineer या पोस्टसाठी मोठ्या प्रमाणात canditate ची मागणी वाढली आहे. यावरूनच लक्षात येते कि तुम्ही नवीन technique शिकलात तर तेवढ्या संधीही तुमच्यासाठी उभ्या राहतील.
5. कंपन्या AI चा वापर मोठ्या प्रमाणात का करत आहेत?
एखाद नवीन तंत्रज्ञान जेव्हा विकसित होत तेव्हा त्याचा वापर हा केलाच जातो, कारण त्या तंत्रज्ञातून होणारा फायदा व तोटा बघितला जातो. जर तुम्ही AI (Artificial Intelligence) सारखं तंत्रज्ञान वापरून तुमचा खर्च कमी करू शकत असाल, त्यामुळे तुमची उत्पादनक्षमता वाढत असेल आणि कामातील अचूकता सुधारत असेल तर कोणतीही कंपनी हे तंत्रज्ञान न वापरण्याची चूक कशी करेल.
6.AI मुळे बेरोजगारी वाढण्याची शक्यता:
AI मुळे बेरोजगारी वाढू शकत असली तरी नवीन क्षेत्रात नवीन रोजगार निर्मितीही होत आहे. त्यामुळे आपण लक्षात घेतलं पाहिजे कि AI (Artificial Intelligence) मुळे वाढणारी बेरोजगारी हा कायमस्वरूपी धोका नाहीये. कारण प्रत्येक नवीन तंत्रज्ञानामुळे नवीन रोजगार निर्मिती ही होतेच.
7. आपल्या देशावर होणारा AI (Artificial Intelligence) चा परिणाम :
आपल्या देशामध्ये IT आणि outsourcing सेक्टर खूप मोठं आहे. यामुळेच AI चा होणारा परिणाम देखील तेवढाच मोठा असणार आहे. काही प्रमाणात IT जॉब कमी होऊ शकतात परंतु AI startup आणि digital skill मुळे नवीन संधीही तयार होतील.
8. यातून विद्यार्थ्यांनी काय मार्गदर्शन घेतलं पाहिजे :
विद्यार्थ्यांनी या AI सारख्या तंत्रज्ञानाशी सामना करण्यासाठी coding, data analysis ani AI तुला शिकून घेणे खूप महत्वाचे आहे. याबरोबरच communication improvment आणि कोणत्याही प्रकारचे प्रॉब्लेम सॉल्व करण्याचं skill शिकण गरजेचं आहे.
यावरूनच लक्षात येते कि, AI (Artificial Intelligence) मुळे जरी हजारो लोकांच्या नोकऱ्या गेल्या असल्या तरी पूर्ण चित्र हे खरं नाहीये. यातून ज्यांच्या नोकऱ्या गेलेल्या आहेत त्यांनी त्यांचं skill develop केल पाहिजे. AI tools वापरणे शिकल्यास भविष्यात नवीन संधी मिळू शकतात. AI हा धोका नसून एक प्रकारची संधी आहे हे समजून घेतलं पाहिजे. आवश्यक ती कौशल्य अंगीकरल्यास भविष्यात आपल्याला चांगल्या संधी मिळू शकतात.







