Real Info World
Famous indian mango. आपला देश हा आंब्यांसाठी प्रसिद्ध आहे.भारतात आंब्यांच्या वेगवेगळ्या जाती आढळतात आणि प्रत्येक आंब्याची चव, सुगंध व वैशिष्ट्ये वेगळी असतात. महाराष्ट्रातील Alphonso Mango (हापूस) हा सर्वात प्रसिद्ध आणि गोड चवीसाठी ओळखला जातो, तर गुजरातमधील Kesar Mango (केसर) त्याच्या केशरी रंगामुळे लोकप्रिय आहे. उत्तर भारतात Dasheri Mango (दशहरी) आणि Langra Mango (लंगडा) हे रसाळ आणि स्वादिष्ट आंबे मोठ्या प्रमाणावर खाल्ले जातात. दक्षिण भारतात Banganapalli Mango (बंगनपल्ली) आणि Totapuri Mango (तोतापुरी) हे प्रकार प्रसिद्ध आहेत, ज्यांचा वापर ज्यूस आणि प्रोसेसिंगसाठी केला जातो. तसेच Neelam Mango (नीलम) हा उशिरा येणारा आणि सुगंधी आंबा आहे. अलीकडे Miyazaki Mango (मियाझाकी) सारख्या अतिशय महाग असणाऱ्या आंब्याचीही भारतात लागवड सुरू झाली आहे, ज्यामुळे आंब्यांच्या विविधतेत अधिक भर पडत आहे. Famous indian mango varieties.
सध्याची स्थिती:
Current situation of Famous indian mango.
- भारत जगातील सर्वात मोठा आंबा उत्पादक देश आहे आणि जगातील एकूण आंबा उत्पादनाच्या ५६%निर्यात भागासाठी जबाबदार आहे.
- २०२१-२२ मध्ये भारताने 1.1 दशलक्ष टन आंबे निर्यात केले, ज्याचे मूल्य 485 दशलक्ष अमेरिकन डॉलर होते.
- भारतातून निर्यात होणाऱ्या आंब्याच्या मुख्य जातींमध्ये हापूस, केसर, तोतापुरी, नीलम आणि Banganapalli यांचा समावेश आहे.
- अमेरिका, युरोपियन युनियन, मध्य पूर्व आणि आशियाई देश हे भारतातून निर्यात होणाऱ्या आंब्याचे मुख्य बाजारपेठा आहेत.
भारतातील हे टॉप 10 आंब्याचे प्रकार जे इतर देशांमध्येही लोकप्रिय आहेत:
These are the top 10 famous indian mango varieties which are also popular in other countries.
1.हापुसआंबा (Alphonso Mango):
हापूस आंबा (Alphonso Mango) हा भारतातील अतिशय प्रसिद्ध आणि उत्कृष्ट दर्जाचा आंबा मानला जातो. Most famous indian mango म्हटलं की या हापूस आंब्याच नाव सर्वात अगोदर घेतला जात. Alphonso Mango हा प्रामुख्याने महाराष्ट्रातील कोकण पट्ट्यात—रत्नागिरी, देवगड आणि सिंधुदुर्ग भागात—पिकवला जातो. त्याचा सोनेरी-पिवळा रंग, मधुर सुगंध आणि अतिशय गोड, रसाळ चव यामुळे तो “आंब्यांचा राजा” म्हणून ओळखला जातो. हापूस आंब्याची साल पातळ असते आणि गर मऊ, तंतुमुक्त (fiberless) असल्यामुळे तो खाण्यास अत्यंत स्वादिष्ट वाटतो.
याशिवाय, देश-विदेशात याची मोठी मागणी असल्यामुळे हा आंबा निर्यातीसाठी खूप महत्त्वाचा ठरतो. त्यामुळे हापूस आंबा हा केवळ चवीसाठीच नव्हे तर आर्थिकदृष्ट्याही भारतासाठी अत्यंत मौल्यवान फळ आहे.हापुस आंबे सहसा पिकलेले खाल्ले जातात, परंतु त्यांचा वापर अनेक प्रकारच्या पदार्थांमध्ये देखील केला जातो, जसे की आंब्याचे रस, आंब्याचे श्रीखंड आणि आंब्याचे आईस्क्रीम आणि भारतातून सर्वाधिक निर्यात होते.
2.दशहरी आंबा (Dasheri Mango):
दशहरी आंबा (Dasheri Mango) हा North Famous indian mango आहे. Dasheri Mango हा मुख्यतः उत्तर प्रदेशातील लखनौ आणि आसपासच्या भागात पिकवला जातो. या आंब्याचा आकार लांबट असून त्याची साल पातळ असते, तर त्याचा गर अतिशय रसाळ, मऊ आणि गोड चवीचा असतो. दशहरी आंब्याला खास सुगंध असतो आणि त्यात तंतू (fiber) कमी असल्यामुळे तो खाण्यास अतिशय आनंददायक वाटतो. याशिवाय, हा आंबा भारतभर मोठ्या प्रमाणावर विकला जातो आणि त्याच्या चवीमुळे देशभरातील लोकांमध्ये खूप लोकप्रिय आहे.
3.तोतापुरी आंबा (Totapuri Mango):
तोतापुरी आंबा (Totapuri Mango) हा भारतातील एक वेगळ्या आकाराचा आणि विशेष उपयोगाचा आंबा आहे. Totapuri Mango हा मुख्यतः south Famous indian mango म्हणून ओळखला जातो. कर्नाटक, आंध्र प्रदेश आणि तमिळनाडू या राज्यांमध्ये मोठ्या प्रमाणावर हा आंबा पिकवला जातो. या आंब्याचा टोकदार (चोचीसारखा) आकार असल्यामुळे त्याला “तोतापुरी” असे नाव पडले आहे. त्याची चव गोड-आंबट असते, त्यामुळे तो थेट खाण्यापेक्षा ज्यूस, पल्प, लोणचे आणि प्रोसेसिंगसाठी अधिक वापरला जातो. त्याचा गर घट्ट आणि तंतुमय असल्यामुळे तो औद्योगिक वापरासाठी अत्यंत उपयुक्त मानला जातो. त्यामुळे तोतापुरी आंबा हा चवीसोबतच उद्योगासाठीही महत्त्वाचा आंबा आहे.
4.नीलम आंबा (Neelam Mango):
नीलम आंबा (Neelam Mango) हा उशिरा येणाऱ्या आंब्यांपैकी एक प्रसिद्ध आणि सुगंधी प्रकार आहे. Neelam Mango हा मुख्यतः south Famous indian mango आहे हा आंबा तामिळनाडू , कर्नाटक आणि आंध्र प्रदेश—या भागात पिकवला जातो. या आंब्याचा आकार मध्यम असतो आणि त्याची साल पिवळसर-नारिंगी रंगाची असते. नीलम आंब्याची चव गोड आणि थोडीशी तिखटसर (tangy) असते, तसेच त्याचा सुगंध खूप आकर्षक असतो. हा आंबा उशिरा येतो, त्यामुळेच आंब्याचा सीझन संपत असताना देखील त्याचा आनंद घेता येतो. टिकाऊपणा जास्त असल्यामुळे वाहतूक आणि साठवणुकीसाठीही हा आंबा योग्य मानला जातो.
5.लंगडा आंबा (Langra Mango):
लंगडा आंबा (Langra Mango) हा North Famous Indian mango आहे. Langra Mango हा प्रामुख्याने उत्तर प्रदेशातील वाराणसी परिसरात पिकवला जातो. या आंब्याची साल हिरवट राहते, अगदी पूर्ण पिकल्यावरही ती पिवळी होत नाही, हे त्याचे खास वैशिष्ट्य आहे. लंगडा आंब्याचा गर मऊ, रसाळ आणि गोड-आंबट चवीचा असतो, ज्यामुळे तो खाण्यास अतिशय चविष्ट वाटतो. त्यात तंतू कमी असल्यामुळे त्याची गुणवत्ता उत्तम मानली जाते. या आंब्याचा सुगंधही खास आणि आकर्षक असतो, त्यामुळे भारतभर हा आंबा मोठ्या प्रमाणावर आवडीने खाल्ला जातो.
6.केसर आंबा (Kesar Mango):
केसर आंबा (Kesar Mango) हा भारतातील अत्यंत प्रसिद्ध आणि गोड चवीसाठी ओळखला जाणारा आंबा आहे. Kesar Mango हा मुख्यतः गुजरातमधील गिरनार पर्वत परिसरात, विशेषतः जुनागढ भागात पिकवला जातो. या आंब्याचा रंग केशरी (saffron) असल्यामुळे त्याला “केसर” असे नाव पडले आहे. त्याचा गर अतिशय मऊ, रसाळ आणि सुगंधी असतो, ज्यामुळे तो खाण्यास तसेच आमरस बनवण्यासाठी खूप लोकप्रिय आहे. केसर आंब्याची गोड चव आणि आकर्षक रंग यामुळे देश-विदेशात त्याला मोठी मागणी आहे, त्यामुळे तो निर्यातीसाठी महत्त्वाचा मानला जातो.
7.बंगनपल्ली आंबा (Banganapalli Mango):
बंगनपल्ली आंबा (Banganapalli Mango) हा South famous Indian mango आकाराने खूप मोठा असतो. Banganapalli Mango हा मुख्यतः आंध्र प्रदेशातील बंगनपल्ली (Banganapalle) या भागात पिकवला जातो. या आंब्याची साल पिवळसर आणि गुळगुळीत असते, तर त्याचा गर घट्ट, तंतुमुक्त (fiberless) आणि अतिशय गोड चवीचा असतो. या आंब्याचा आकार मोठा आणि आकर्षक असल्यामुळे तो बाजारात खूप लोकप्रिय आहे. तसेच, हा आंबा दीर्घकाळ टिकणारा असल्यामुळे वाहतूक आणि निर्यातीसाठी योग्य मानला जातो. त्यामुळे बंगनपल्ली आंबा हा चव, गुणवत्ता आणि टिकाऊपणासाठी विशेष ओळखला जातो.
8.सुप्रीम आंबा (Supreme Mango):
सुप्रीम आंबा (Supreme Mango) हा भारतीय आंबा नावाप्रमाणेच उच्च दर्जा, उत्कृष्ट चव आणि प्रीमियम गुणवत्तेसाठी ओळखला जाणारा आंब्याचा प्रकार मानला जातो. Supreme Mango हा आंबा विशेषतः निवडक लागवड पद्धतींमुळे आणि चांगली निगा राखल्यामुळे इतर आंब्यांपेक्षा अधिक दर्जेदार ठरतो. याचा गर मऊ, रसाळ आणि अत्यंत गोड असतो, तसेच त्याचा सुगंधही आकर्षक असतो. सुप्रीम आंबा हा प्रामुख्याने उच्च दर्जाच्या बाजारपेठेसाठी तयार केला जातो, त्यामुळे त्याची किंमत सामान्य आंब्यांपेक्षा जास्त असते. उत्कृष्ट गुणवत्ता, सुंदर दिसणे आणि चव यामुळे हा आंबा लक्झरी फळ म्हणून ओळखला जातो. Luxury fruit and most famous indian mango.
9.मल्गोवा आंबा (Malgova Mango):
हा आंबा त्याच्या जाड त्वचेसाठी आणि तीव्र गोडसर चवीसाठी ओळखला जातो. मल्गोवा आंबे सहसा कच्चे खाल्ले जातात किंवा त्यांचा वापर आंब्याचे रस आणि लोणचे बनवण्यासाठी केला जातो. हा एक South famous Indian mango मोठ्या आकाराचा आणि अतिशय स्वादिष्ट आंबा आहे. Malgova Mango हा प्रामुख्याने तमिळनाडू आणि कर्नाटक या राज्यांमध्ये पिकवला जातो. या आंब्याचा आकार गोल आणि जाड साल असलेला असतो, तर त्याचा गर मऊ, रसाळ आणि गोड चवीचा असतो. मल्गोवा आंब्याचा सुगंधही खूप आकर्षक असतो, ज्यामुळे तो खाण्यास अत्यंत आनंददायक वाटतो. याची टिकाऊपणा चांगली असल्यामुळे वाहतूक आणि साठवणुकीसाठीही हा आंबा योग्य मानला जातो. Therefore, Malgova mango is one of the most famous indian mango due to its taste, size, and quality.
10.फझली आंबा (Fazli Mango):
हा भारतातील सर्वात मोठ्या आकाराच्या आंब्यांपैकी एक म्हणून ओळखला जातो. Fazli Mango हा मुख्यतः पश्चिम बंगाल आणि बिहार या राज्यांमध्ये पिकवला जातो. या आंब्याचा आकार खूप मोठा असतो आणि त्याचे वजन इतर आंब्यांपेक्षा जास्त असते, हे त्याचे खास वैशिष्ट्य आहे. फझली आंब्याचा गर मऊ, रसाळ आणि मधुर-आंबट चवीचा असतो. हा आंबा उशिरा हंगामात येतो, त्यामुळे आंब्याचा सीझन संपत असतानाही त्याचा आनंद घेता येतो. तसेच, त्याचा वापर पल्प, ज्यूस आणि विविध खाद्यपदार्थ बनवण्यासाठी मोठ्या प्रमाणावर केला जातो. त्यामुळे फझली आंबा हा आकार, चव आणि उपयोगासाठी विशेष मानला जातो.
भारत हा आंब्यांच्या विविधतेने प्रसिद्ध असा देश आहे, जिथे Alphonso Mango (हापूस), Kesar Mango (केसर), Dasheri Mango (दशहरी), Langra Mango (लंगडा), Totapuri Mango (तोतापुरी) आणि Neelam Mango (नीलम) यांसारख्या अनेक प्रकारचे आंबे आढळतात. प्रत्येक आंब्याची चव, सुगंध आणि उपयोग वेगवेगळा असल्यामुळे प्रत्येकाची स्वतःची अशी खास ओळख आहे. काही आंबे गोड आणि रसाळ असतात, तर काही प्रोसेसिंगसाठी उपयुक्त असतात. त्यामुळे भारतातील आंबे केवळ फळ नसून संस्कृती, चव आणि परंपरेचा एक महत्त्वाचा भाग आहेत. हे लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे की हे केवळ काही लोकप्रिय प्रकार आहेत, भारतात अनेक आंब्याचे स्वादिष्ट प्रकार आहेत.
