खिशात नाणी नाहीत, हातात नोटा नाहीत, तरीही व्यवहार मात्र पूर्ण होतात – कारण हे आभासी चलनाचे जग आहे. जिथे पैसा आता कागदी किंवा नाण्यांच्या स्वरूपात नसून ‘डिजिटल ‘ रूपात अस्तित्वात आहे.

एक क्लिक, एक QR कोड किंवा एक क्रिप्टो ट्रांजैक्शन आणि व्यवहार पूर्ण!यालाच म्हणतात आभासी चलनाच जग जिथं पैसा डोळ्यांना दिसत नाही, परंतु त्याचा प्रवाह मात्र सतत सुरु असतो.
आभासी चलन म्हणजे असे चलन जे फक्त इलेक्ट्रॉनिक स्वरूपात अस्तित्वात असते. याला कोणतेच भौतिक रूप नसते कारण ते बँक खाते, मोबाईल वॉलेट किंवा ब्लॉकचेनवर नोंदवलेले असते. UPI व्यवहार,क्रिप्टोकरन्सी (बिटकॉइन इ.), डिजिटल वॉलेट (Google pay, Paytm,Phone pay).
आभासी चलन हे ब्लॉकचेन या तंत्रज्ञानावर आधारित आहे. यामध्ये जो व्यवहार होतो त्याची नोंद ही सुरक्षित आणि पारदर्शक पद्धतीने केली जाते. त्यामुळे यात काही अफरातफर करणे निव्वळ अश्यक्य आहे.
आभासी चलनाचे फायदे:
1. जगात आपण कोणालाही काही सेकंदात पैसे पाठवू शकतो.
2. प्रत्यक्ष व्यक्तीं-व्यक्तिमध्ये व्यवहार होतो त्यामुळेच बँकेची गरज भासत नाही.
3. फसवणूकीची शक्यता कमी असते.
4. बिटकॉईन सारख्या गुंतवणूकीमुळे काही लोकांनी मोठ्या प्रमाणावर नफा कमवला आहे.
आभासी चलनाचे तोटे :
1.अनेक देशांमध्ये याबद्दल स्पष्ट कायदे नाहीत.
2. एका दिवसातही चलनाची किंमत मोठ्या प्रमाणावर कमी जास्त होते.
3. डिजिटल असल्यामुळे हॅकिंगचा धोका असतो.
4. सर्वसामान्य लोकांना याची नीट माहिती नसल्यामुळे फसवणूकीचा धोका वाढतो.
आपल्या भारत देशामध्ये आभासी चलन हे कायदेशीर मान्यतेच्या सीमारेषेवर आहे. कारण भारतीय रिझर्व बँकेने डिजिटल रुपया आणण्याची घोषणा केली आहे, जो सरकारी नियंत्रणाखाली असेल. आणि हा केवळ पैशांचा नाही तर विश्वासाचा क्रांतिकारक बदल आहे.
