एका तासाच्या विमान प्रवासात हजारो लिटर इंधन खर्च होते हे आपल्याला माहीत असेलच.
विमानाने प्रवास करणे हे खूप सोपे आणि जलद वाटते, पण तुम्हाला माहित आहे का एका तासाच्या प्रवासात विमान हजारो लिटर इंधन वापरते? हे ऐकून आश्चर्य वाटेल, पण हे खरं आहे. विमानाला हवेत उडण्यासाठी प्रचंड ऊर्जा लागते आणि त्यासोबत इंधनही.
इंधन खर्च जास्त का असतो?
विमानाला हवेत उडवण्यासाठी आणि ते स्थिर ठेवण्यासाठी खूप शक्ती लागते. विमानाचे इंजिन हे खूप मोठे असून ते सतत काम करते. या कारणास्तव इंधन मोठया वापरावे लागते.
विमानाचे प्रकार: इंधनाचा वापर विमानांवर अवलंबून असतो. मोठे प्रवासी विमान, जसे की बोईंग ७४७ (Boeing 747) किंवा एअरबस ए३८० (Airbus A380), या विमानाच्या इंजिनला जास्त इंधन लागते. हे विमान एका तासामध्ये साधारणपणे १२,००० ते १६,००० लिटर इंधन वापरू शकते.
प्रवासाचे अंतर: विमान जितके जास्त अंतर पार करते, तितके जास्त इंधन वापरले जाते. एका तासाच्या प्रवासातही विमानाला टेक-ऑफ आणि लँडिंगच्या वेळी जास्त इंधन लागते. टेक-ऑफ करताना विमानाला खूप शक्ती लागते, त्यामुळे या वेळेत इंधनाचा वापर खूप जास्त असतो.
हवामान: हवामान आणि हवेची दिशा देखील इंधनाच्या वापरावर परिणाम करते. जर हवा विमानाला मागे ढकलत असेल, तर विमानाला पुढे जाण्यासाठी जास्त जोर लावावा लागतो, त्यामुळे जास्त इंधन खर्च होते.
प्रवाशांची संख्या आणि माल: विमानात जितके जास्त प्रवासी आणि सामान असेल, तितके जास्त इंधन लागते. जास्त वजनामुळे विमानाला हवेत उडण्यासाठी जास्त जोर लावावा लागतो.
इंधनाचा खर्च कमी करण्यासाठी प्रयत्न:
विमान कंपन्या आणि इंजिनियर नेहमी इंधनाचा खर्च कमी करण्याचा प्रयत्न करत असतात. यासाठी ते विमानाच्या डिझाइनमध्ये बदल करतात, जेणेकरून ते अधिक कार्यक्षम (efficient) होतील.
हलके साहित्य: विमान बनवण्यासाठी हलके पण मजबूत साहित्य वापरले जाते, जेणेकरून विमानाचे वजन कमी होईल.
नवीन तंत्रज्ञान: नवीन तंत्रज्ञानामुळे इंजिन अधिक कार्यक्षम बनतात, जेणेकरून कमी इंधनात जास्त ऊर्जा मिळु शकेन.
प्रवासाची योजना: प्रवासाचा मार्ग अशा पद्धतीने निवडण्यात येतो की ज्यामुळे इंधन कमी खर्च होईल.
एका तासाच्या विमान प्रवासात हजारो लिटर इंधन खर्च होत असुनही, आजच्या काळात विमान प्रवास हा सर्वात सुरक्षित आणि जलद प्रवासाचा एक पर्याय म्हणून वापरला जातो.
